Kontrahenta, spóźniającego się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za zwłokę. Zezwala na to K.C., który reguluje wszystkie umowy cywilnoprawne. Jak zatem naliczyć odsetki za zwłokę?
Terminy naliczania odsetek
Zgodnie z art. 481 K.C., jeśli jedna ze stron opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel może zażądać odsetek za czas spóźnienia. Procedurę naliczania odsetek można rozpocząć od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:
- jeśli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto albo w niedzielę, wtedy ulega on przesunięciu na kolejny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
- jeśli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wtedy nie ulega on przesunięciu
Jak wyliczyć należne odsetki
Kodeks Cywilny reguluje umowy cywilnoprawne, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie można zawrzeć odsetek większych niż 4-krotna stopa lombardowa NBP. Z kolei jeżeli stopa odsetkowa nie była odrębnie ustalona między stronami, trzeba odwołać się do art. 481 par. 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. Obecnie wynoszą one 13 procent należności w skali rocznej.
Jak sporządzić notę odsetkową
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się przede wszystkim z:
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- rodzaju powstałych zobowiązań
- terminu opóźnień w spłacie
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- daty sporządzenia dokumentu
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):
- Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.